cropped-1630777117_10726
0%
ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺑﺎﺭﮔﺬﺍﺭﯼ ...
تماس با ما

تداخل اوپراتور های شبکه موبایل

مقالات :

arpaanet.com-تقویت-انتن-موبایل-هدر-مقالات

تداخل اوپراتور های شبکه موبایل

صفحه اصلی سایت
تداخل-اوپراتور-های-شبکه-موبایل

  • در سیستم‌های سلولی مدرن، دشمن اصلی کیفیت ارتباط است نه ضعف سیگنال است و نه فاصله از دکل؛
    بلکه تداخل مدیریت‌نشده بین شبکه‌ها است که باعث فروپاشی پایداری لینک رادیویی می‌شود.

     

  • تداخل اپراتورها یک مشکل تصادفی یا مقطعی نیست.
    این پدیده نتیجه مستقیم:

    • طراحی نادرست طیف

    • همپوشانی بیش از حد سلول‌ها

    • نبود فیلتر دقیق

    • فشار تجاری بدون Planning مهندسی

    است.

    در شبکه‌های مدرن:
    کیفیت ارتباط دیگر به قدرت سیگنال وابسته نیست، بلکه به:

    نسبت سیگنال مفید به مجموع نویز و تداخل

    وابسته است.

    و این دقیقاً همان جایی است که بیشتر شبکه‌ها، نه فقط در ایران بلکه در بسیاری از کشورها، دچار مشکل ساختاری می‌شوند.

هرگونه ساده‌سازی بیش از حد این فناوری، منجر به برداشت‌های نادرست و استفاده غیراستاندارد از تجهیزات خواهد شد.

تداخل اپراتورها در شبکه موبایل چیست و چه پیامدهایی دارد؟

تحلیل مهندسی پدیده Operator Interference در شبکه‌های سلولی

شبکه‌های موبایل مدرن بر پایه استفاده اشتراکی از طیف فرکانسی طراحی شده‌اند. این طیف یک منبع محدود و تنظیم‌شده است که توسط نهادهای رگولاتوری ملی میان اپراتورها تقسیم می‌شود. هر اپراتور موظف است در محدوده فرکانسی اختصاص‌یافته خود، سرویس‌های رادیویی را بدون ایجاد تداخل مخرب برای سایر شبکه‌ها ارائه دهد.

با این حال، در عمل و به‌ویژه در محیط‌های متراکم شهری یا صنعتی، پدیده‌ای به نام تداخل اپراتورها (Operator Interference) رخ می‌دهد که می‌تواند کیفیت واقعی ارتباطات موبایل را به‌صورت جدی تحت تأثیر قرار دهد؛ حتی در شرایطی که قدرت سیگنال ظاهراً بالا است.

تعریف فنی تداخل اپراتورها

تداخل اپراتورها به وضعیتی گفته می‌شود که سیگنال‌های رادیویی منتشرشده از شبکه‌های مختلف موبایل در یک محدوده مکانی یا فرکانسی، باعث کاهش قابلیت تفکیک سیگنال مطلوب از سیگنال‌های مزاحم در گیرنده (گوشی یا تجهیزات شبکه) شوند.

از دید مهندسی مخابرات، تداخل زمانی رخ می‌دهد که:

مجموع توان سیگنال‌های ناخواسته در باند دریافت، به حدی برسد که نسبت سیگنال مفید به نویز (SINR) از آستانه قابل استفاده پایین‌تر بیاید.

شاخص‌های فنی مرتبط با تداخل

برای درک واقعی تداخل، سه پارامتر کلیدی در شبکه LTE و 5G باید بررسی شود:

1. RSRP (Reference Signal Received Power)

قدرت سیگنال مرجع دریافتی
فقط نشان‌دهنده شدت سیگنال است، نه کیفیت.

2. RSRQ (Reference Signal Received Quality)

نسبت کیفیت سیگنال به کل توان دریافتی
شامل سیگنال مفید + نویز + تداخل.

3. SINR (Signal to Interference plus Noise Ratio)

مهم‌ترین شاخص مهندسی
اگر SINR پایین باشد:
حتی با RSRP بالا، ارتباط عملاً ناکارآمد است.

انواع تداخل اپراتورها

1. Co-Channel Interference

چند اپراتور روی یک باند فرکانسی یکسان فعالیت کنند.

مثال:
همراه اول و ایرانسل هر دو روی Band 1 (2100 MHz)

نتیجه:
گیرنده سیگنال‌ها را از نظر فرکانسی تفکیک نمی‌تواند بکند.

2. Adjacent Channel Interference

اپراتورها روی کانال‌های مجاور فعالیت کنند، اما:

به دلیل محدودیت فیلترها:
توان از کانال کناری نشت کند.

این نشت کاملاً قابل اندازه‌گیری است و با پارامتر:
ACLR (Adjacent Channel Leakage Ratio)
سنجیده می‌شود.

3. Intermodulation Interference

در حضور چند فرستنده قوی:
سیگنال‌ها با هم ترکیب غیرخطی می‌شوند و فرکانس‌های جدید ناخواسته تولید می‌کنند.

این نوع تداخل مخصوص محیط‌های:

  • سایت‌های مشترک

  • برج‌های مخابراتی چنداپراتوری

  • مراکز صنعتی متراکم

است.

اثرات مستقیم تداخل بر کاربر نهایی

1. افت کیفیت مکالمه صوتی

  • صدای بریده

  • اکو

  • یک‌طرفه شدن تماس

  • قطع ناگهانی

علت:
Handoverهای ناپایدار و Packet Loss در لایه رادیویی.

2. ناپایداری اینترنت

در شرایط تداخل:

  • Throughput نوسان دارد

  • Latency بالا می‌رود

  • Retransmission زیاد می‌شود

حتی اگر گوشی “4G” نمایش دهد، تجربه واقعی کاربر بسیار ضعیف است.

3. افزایش مصرف باتری گوشی

در محیط‌های دارای تداخل:
گوشی مجبور است:

  • توان خروجی RF را بالا ببرد

  • دائماً بین سلول‌ها اسکن کند

  • فرکانس‌ها را تعویض کند

که باعث تخلیه سریع باتری می‌شود.

4. تأخیر در برقراری تماس (Call Setup Delay)

فرآیند انتخاب سلول مناسب طولانی می‌شود
چون گوشی چند گزینه با کیفیت نزدیک دارد و نمی‌تواند تصمیم پایدار بگیرد.

اثرات تداخل بر تجهیزات شبکه

1. افت ظرفیت واقعی سلول

حتی با کاربران کم:
Scheduler مجبور است نرخ مدولاسیون را پایین بیاورد (QPSK به جای 64QAM)

یعنی:
ظرفیت اسمی هست، ظرفیت عملی نیست.

2. فعال شدن AGC در ریپیترها

در تقویت‌کننده‌های سیگنال:
ورود همزمان چند اپراتور باعث:

  • اشباع تقویت‌کننده

  • فعال شدن محدودسازی خودکار

  • کاهش Gain واقعی

در نتیجه:
خروجی ضعیف‌تر از ورودی می‌شود.

3. افزایش Noise Floor محیط

با افزایش تعداد فرستنده‌ها:
سطح نویز محیطی بالا می‌رود.

Noise Floor ↑
Dynamic Range گیرنده ↓
کیفیت لینک ↓

مطالعه موردی ایران: تداخل سیستماتیک در باند 2100

در دوره ابتدایی LTE در ایران:

سه اپراتور اصلی همزمان روی:
Band 1 (2100 MHz)

فعال بودند، در حالی که این باند قبلاً برای UMTS طراحی شده بود.

نتیجه مهندسی:

  • همپوشانی سلول‌ها شدید

  • Co-channel دائمی

  • Adjacent leakage بالا

  • SINR منفی در بسیاری از مناطق شهری

این وضعیت نمونه کلاسیک:
Spectrum Mismanagement
بود.

چرا تداخل از ضعف سیگنال خطرناک‌تر است؟

ضعف سیگنال:
ارتباط ضعیف ولی قابل پیش‌بینی

تداخل:
ارتباط غیرقابل پیش‌بینی، ناپایدار و تصادفی

در مهندسی شبکه:
سیستم ناپایدار بدترین حالت ممکن است.

روش‌های واقعی و مهندسی مقابله با تداخل

1. Spectrum Reallocation

تقسیم واقعی طیف بین اپراتورها
نه فقط روی کاغذ، بلکه در میدان واقعی RF.

2. Band-Specific Filtering

استفاده از فیلترهای دقیق باند
نه تقویت‌کننده‌های فول‌باند ارزان.

3. Cell Planning علمی

طراحی پوشش بر اساس:

  • SINR Map

  • Drive Test

  • KPI واقعی کاربر

نه فقط RSRP.

4. استفاده از ریپیتر تک‌باند

ریپیتر چندباند در محیط متراکم:
تقریباً همیشه منبع تداخل جدید است.

5. Carrier Aggregation هوشمند

توزیع بار بین باندها برای کاهش تراکم یک فرکانس خاص.

ارسال پیام

اخرین مقالات